|
Οδοιπορικό: Το σπήλαιο Κουτούκι της Παιανίας
Στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας και συγκεκριμένα στην Παιανία βρίσκεται ένα από τα ωραιότερα σπήλαια, το επονομαζόμενο Κουτούκι. Στην Αττική υπάρχουν περίπου 60 σπήλαια, η ομορφιά όμως αυτού του σπηλαίου σε κατακτά αμέσως και χαράσσεται ανεξίτηλα στη μνήμη σου. Σε υψόμετρο 510 μέτρων στις ανατολικές παρυφές του κυρίως ορεινού όγκου του Υμηττού, σε απόσταση αναπνοής από την Παιανία, συναντάμε το Σπήλαιο Κουτούκι. Από την τσιμεντένια πλατφόρμα που έχει κατασκευασθεί μπροστά στην τεχνική είσοδο που έχει διανοιγεί για τις ανάγκες των επισκεπτών του σπηλαίου, προβάλλει η καταπληκτική θέα του κάμπου των Μεσογείων, όπου εύκολα διακρίνεις την Παιανία, το Κορωπί και τα Σπάτα με το νεόκτιστο διεθνές αεροδρόμιο των Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος».
Πρώτος εξερευνητής του Σπηλαίου θεωρείται ο δημοσιογράφος, κ. Χατζόπουλο, γνωστός ερασιτέχνης σπηλαιολόγος, ο οποίος με την βοήθεια των κατοίκων της περιοχής πραγματοποίησε την πρώτη κάθοδο από την φυσική είσοδο του Σπηλαίου, ένα μικρό άνοιγμα στην οροφή απ’ όπου προηγουμένως είχε πέσει μια κατσίκα σε κατακόρυφο βάθος 38,50 μ. Ακολούθησαν πολλές επισκέψεις διαφόρων ομάδων φυσιολατρών και τέλος η συστηματική εξερεύνηση και χαρτογράφηση έγινε το 1954 από το γνωστό ζευγάρι των σπηλαιολόγων Γιάννη και Άννας Πετρόχειλου, της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρίας.
Το Σπήλαιο εντάσσεται στο υπόγειο καρστικό σύστημα του Υμηττού που οφείλεται στην υψηλή διαλυτότητα των ασβεστολιθικών πετρωμάτων από τα οποία αποτελούνται ο Υμηττός, από το νερό της βροχής, το οποίο αποθηκευόμενο αρχικώς και σιγά σιγά εν συνέχεια κατερχόμενο, παρασύρει τα άλατα που σχηματίζουν τους σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Λέγεται το σύστημα αυτό καρστικό, διότι πρωτοπαρατηρήθηκε στο όρος Κάρστ των πραγματικών Άλπεων, απ’ όπου πήρε και το όνομά του. Το φαινόμενο τούτο, είναι και η πρωταρχική αιτία γεννήσεως των σπηλαίων. Το Σπήλαιο της Παιανίας είναι ηλικίας 2.000.000 ετών και λόγω της ανυπαρξίας άλλης εισόδου παρά μόνο της προαναφερθείσης μικρής τρύπας στην οροφή, που δεν είχε ποτέ πριν παρατηρηθεί από τον άνθρωπο, παρέμεινε στην φυσική του κατάσταση εντελώς ανέπαφο. Δεν χρησιμοποιήθηκε δηλαδή η κατοικία του πρωτόγονου ανθρώπου, όπως άλλα σπήλαια στα οποία βρέθηκαν οστά, ίχνη φωτιάς κλπ.
Μπαίνοντας μέσα αντικρίζεις ένα θέαμα που σε αφήνει εκστατικό. Είναι τόσο πλούσιος ο διάκοσμος από σταλακτίτες, σταλαγμίτες, κολώνες, συμπλέγματα κλπ, που δεν ξέρεις πραγματικά τι να πρωτοθαυμάσεις. Η ποικιλία των σχηματισμών, οι μεγάλες αίθουσες, οι εξώστες και οι πλατείες και οι πεταλοειδής διαδρομή με τα σκαλάκια σε ένα σχετικά στενό διάδρομο, που άλλοτε ανηφορίζει και άλλοτε κατηφορίζει, δημιουργούν μια άκρως επιβλητική ατμόσφαιρα. Αν αφήσεις την φαντασία σου ελεύθερη, μέσα σ’ αυτόν τον φαντασμαγορικό διάκοσμο που σμίλευσε η φύση, ανακαλούνται στην μνήμη σου και διάφορα αριστουργήματα που δημιούργησε το ανθρώπινο χέρι, όπως η ‘Ολυμπιακή Δάδα’, ο ‘Πύργος της Πίζας’, ο γλυπτικός διάκοσμος του ‘Duomo του Μιλάνου’ και τόσα άλλα. Καθώς επίσης και ‘Βωμοί’, ‘Κοράλλια’, ‘Αρμόνιο’, ‘Καμήλες’, ‘Ελέφαντες’ και ‘Αφρικάνικος Ρινόκερος’, με τα ρινικά κέρατα και ‘Κόκκινος Καταρράκτης’ από τα οξείδια του σιδήρου που συμπαρασύρει το νερό διερχόμενο μέσω των ασβεστολιθικών πετρωμάτων.
Το Κουτούκι είναι σπήλαιο βάραθρο με κατακόρυφο βάθος 38,50 μ. και μήκος διαδρόμων 350 μ. περίπου. Ο τεράστιος κεντρικός θάλαμος διαστάσεων 60 χ 60 μ. χωρίζεται με σταλαγμίτες, σταλακτίτες και κολώνες, σε άλλους μικρότερους, δίδοντάς σου την εντύπωση ότι βρίσκεσαι σ’ ένα ολόγλυπτο παραμυθένιο παλάτι. Η θερμοκρασία στο εσωτερικό του σπηλαίου είναι σταθερά χειμώνα – καλοκαίρι στους 17 βαθμούς Κελσίου. Σήμερα η επίσκεψη γίνεται από τεχνητή είσοδο που κατασκευάσθηκε για την διευκόλυνση της πρόσβασης στα πλαίσια της τουριστικής αξιοποίησης που έγινε από τον ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού (ΕΟΤ) την τετραετία 1963 – 1967. Και πρέπει να αναφερθεί ότι η ξενάγηση που γίνεται από τους εκεί υπαλλήλους, είναι πλήρης και κατατοπιστική.
Πρόσφατα το Σπήλαιο περιήλθε στο Υπουργείο Πολιτισμού που αποβλέπει στην αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας του. Προγραμματίζεται η αλλαγή του φωτισμού, με άλλον καταλληλότερο, ώστε να απαλλαγούν ορισμένοι σταλακτίτες από ένα πράσινο φίκος που τους επικαλύπτει, ο σχηματισμός του οποίου οφείλεται στον υπάρχοντα φωτισμό. Επίσης, προγραμματίζεται η δημιουργία αίθουσας στις εξωτερικές εγκαταστάσεις του σπηλαίου για προβολές και εκπαιδευτικά προγράμματα, για την καλύτερη ενημέρωση του κοινού σχετικά με τα Σπήλαια τα οποία αποτελούν όχι μόνο αξιοθαύμαστα φυσικά μνημεία αλλά και αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
|
