7 Ελληνικά θαύματα

Επτά Ελληνικά Θαύματα

Επτά Ελληνικά Θαύματα

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για τη ψηφοφορία η οποία θα αναδείξει τα Νέα Επτά Θαύματα του Κόσμου.

Ανάμέσα στα αρχαία επτά θαύματα του κόσμου συγκαταλέγονται ο Κολοσσός της Ρόδου, το τεράστιο άγαλμα του θεού ήλιου που τοποθετήθηκε στην προβλήτα του λιμανιού της Ρόδου, το άγαλμα του Ολυμπίου Διός, ένα μεγαλοπρεπή άγαλμα 12 μέτρων που φιλοτεχνήθηκε από τον Φειδία και ο Ναός της Αρτέμιδος στην Έφεσο, που σύμφωνα με τον Αντίπατρο ήταν το πιο εντυπωσιακό από όλα τα θαύματα.

Ας δούμε όμως με μια διαφορετική ματιά τα επτά ελληνικά θαύματα από αρχιτεκτονική άποψη, αλλά και από άποψη πολιτισμική, καινοτομίας, δημιουργίας και των τεχνών.

 

Επτά Ελληνικά Αρχιτεκτονικά Θαύματα:

Ανάκτορο της Κνωσού: Αποτελεί εξαιρετικό μνημείο της μινωικής αρχιτεκτονικής, κατασκευασμένο από διάφορα είδη πέτρας. Το ανάκτορο ήταν εκτεταμένο και πολυώροφο, ένα δαιδαλώδες συγκρότημα που αναπτυσσόταν γύρω από μια μεγάλη υπαίθρια αυλή.

Σ’ αυτό στεγάζονταν ιερά, τα διαμερίσματα της βασιλικής οικογένειας, δωμάτια αξιωματούχων, λουτρά, κουζίνες, τραπεζαρίες, εργαστήρια, αποθήκες κ.α. Πολλές αίθουσες ήταν διακοσμημένες με τοιχογραφίες που απεικόνιζαν εκδηλώσεις της μινωικής ζωής. Επίσης, διέθετε εξαιρετικό αποχετευτικό κι υδρευτικό σύστημα.

 

Μυκηναϊκά Τείχη: Οι αρχαίοι Έλληνες απέδιδαν την κατασκευή τους στους Κύκλωπες λόγω των απίστευτων διαστάσεων τους. Ήταν χτισμένα με ογκόλιθους μεγάλου πάχους και ύψους.

Τα τείχη είχαν ύψος άνω των 8 μ. και πλάτος κατά μέσο όρο 5 μ. Θαυμαστή είναι η πύλη των λεόντων, δηλαδή η πύλη στις Μυκήνες όπου πάνω απ’ το υπέρθυρο κοσμείται με το ανάγλυφο των λεόντων. Οι δύο λέοντες, που αποτελούσαν σύμβολα και προστάτες της γης, βρίσκονται σκαλισμένοι πάνω στο λεγόμενο «ανακουφιστικό τρίγωνο».

 

Παρθενώνας: Πρόκειται για ένα μνημείο του μεγαλείου της Αθήνας του 5ου αιώνα. Βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο του βράχου της Ακρόπολης κι αποτελεί το τελειότερο επίτευγμα δωρικού ρυθμού. Η κατασκευή του ναού, που ήταν αφιερωμένος στην θεά Αθηνά Παρθένο, ολοκληρώθηκε το 432 π.Χ.

 

Εξαιρετικά ενδιαφέρον από αρχιτεκτονικής άποψης, είναι το γεγονός ότι δεν υπάρχει ούτε μια ευθεία γραμμή, καθώς στο ναό κυριαρχεί η καμπύλη, αλλά και το γεγονός ότι οι κίονες δεν είναι κάθετοι, αλλά αν προεκταθούν νοερά συναντώνται στα 1852 μ. Την κλασσική εποχή ο ναός στέγαζε το άγαλμα μοναδικών διαστάσεων κι ομορφιάς της θεάς, κατασκευασμένο από τον Φειδία.

Η ζωφόρος απεικονίζει τα Παναθήναια, τη μεγάλη γιορτή της πόλης, ενώ τα αετώματα τη γέννηση της θεάς και τη διαμάχη της με τον Ποσειδώνα για την προστασία της πόλης. Οι μετώπες απεικονίζουν τη μάχη Ελλήνων κι Αμαζόνων, την άλωση της Τροίας, την Κενταυρομαχία και τη μάχη Θεών και Γιγάντων.

Ο ναός απογυμνώθηκε από το διάκοσμο του την εποχή της τουρκικής κατοχής στην Ελλάδα και τα γλυπτά, αντικείμενο πολύχρονης διεκδίκησης της χώρας, βρίσκονται στο Λονδίνο στο Βρετανικό Μουσείο.

 

Ερεχθείο:

Το Ερεχθείο παίρνει το όνομα του από τον Ερεχθέα, στον οποίο είναι αφιερωμένο. Ο ναός είναι επίσης αφιερωμένος στον Ποσειδώνα, και την Αθηνά Πολιάδα. Βρίσκεται βόρεια του Παρθενώνα κι είναι κτισμένος σε ιωνικό ρυθμό. Ολοκληρώθηκε στα τέλη του 5ου αιώνα και ξεχώρισε για το ιδιόμορφο σχέδιο και τον διάκοσμο του. Η ιδιομορφία του έγκειται εν μέρει στη μορφολογία του εδάφους που έχει αποτέλεσμα ένα τμήμα του να είναι πιο ανυψωμένο. Ο ναός είναι περισσότερο γνωστός για τις γυναικείες μορφές, τις Καρυάτιδες, που στηρίζουν  αντί για κίονες το ναό.

 

Ναός Επικούρειου Απόλλωνος στην Αρκαδία: Είναι γνωστός και ως ο «περιστρεφόμενος ναός» και συνιστά ένα  εξαιρετικό αρχιτεκτονικό κατασκεύασμα. Κτίστηκε μετά τον Παρθενώνα από τον Ικτίνο υπό την επίβλεψη του μαντείου των Δελφών. Ο ναός, που είναι αφιερωμένος στον Απόλλωνα, είναι εξωτερικά δωρικού ρυθμού και εσωτερικά ιωνικού με κίονες κορινθιακού τύπου. Βρίσκεται κτισμένος με προσανατολισμό βορά – νότου, σε μια οριζόντια επίπεδη βάση, πάνω στην οποία μετακινείται κατά 0,52 δευτερόλεπτα της μοίρας κάθε χρόνο. Όπως και οι περισσότεροι αρχαίοι ναοί, έχει υποστεί λεηλασίες. Μερικά από τα γλυπτά του βρίσκονται στο Λονδίνο, στο Βρετανικό Μουσείο.

 

Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου:Το θέατρο της Επιδαύρου, ένα μνημείο ομορφιάς και συμμετρίας, συνιστά έργο τελειοποίησης της τεχνικής κατασκευής θεάτρων των αρχαίων Ελλήνων. Η μοναδική του ακουστική του είναι ένα από τα στοιχεία που το καθιστούν πόλο έλξης για επισκέπτες απ’ όλο τον κόσμο. Η κατασκευή του ξεκίνησε στα τέλη του 4ου π.Χ. αιώνα, ενώ την τελική του μορφή έλαβε στα μέσα του 2ου π.Χ. αιώνα. Το μνημείο ανακαλύφθηκε το 1881.

Αποτελούνταν από τα τυπικά μέρη του θεάτρου, το κοίλο, την ορχήστρα και τη σκηνή. Το κοίλο και η ορχήστρα διασώζονται σε καλή κατάσταση, σ’ αντίθεση με το άλλοτε μεγαλόπρεπο σκηνικό οικοδόμημα που έχει πλέον τη μορφή ερειπίων.

 

Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρα στο Αγ. Όρος: Έχει χαρακτηριστεί το τολμηρότερο οικοδόμημα του Αγ. Όρους. Η μονή, κτισμένη πάνω σε απόκρημνο βράχο, είναι αφιερωμένη στη Γέννηση του Χριστού. Διαθέτει 15 παρεκκλήσια καθώς και κειμήλια και λείψανα αγίων. Χρονολογείται από τον 14ο αιώνα, έχει ξανακτιστεί αρκετές φορές λόγω καταστροφών από πυρκαγιές.

Επτά Ελληνικά Πολιτισμικά Θαύματα:

Μέτρο: Το μέτρο αποτελεί κανόνα και τρόπο ζωής για τους Έλληνες. Συνδέθηκε με την αρμονία στις ανθρώπινες σχέσεις αλλά και την αρμονία στη σχέση του ανθρώπου με τη φύση. Συνδέθηκε με την ανάγκη του ατόμου να βλέπει τα πράγματα στις πραγματικές τους διαστάσεις απαλλαγμένος από προκαταλήψεις και φόβους. Στην τέχνη συνδέθηκε με την αναλογία, τη συμμετρία και την κομψότητα, ενώ στην πολιτική με τη δημοκρατία

 

Φιλοξενία: Η φιλοξενία καθιερώθηκε ως ύψιστη αρχή ήδη από την αρχαιότητα και τέθηκε υπό την προστασία του Δία. Η ιερότητα του θεσμού της φιλοξενίας αποτέλεσε ένα βασικό βήμα προς την κοινωνικοποίηση του ατόμου και τη δημιουργία των πρώτων συνοικισμών. Μέχρι σήμερα έχει πρωτεύουσα σημασία στη ζωή και στις σχέσεις των Ελλήνων.

 

Δημοκρατία: Η δημοκρατία γεννήθηκε στην Αθήνα. Πατέρας της δημοκρατίας θεωρείται ο Κλεισθένης, ο οποίος με τις μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε το 508 π.Χ. έκανε το αποφασιστικό βήμα προς την ποιοτική μεταβολή του πολιτεύματος της πόλης-κράτους. Ουσιαστικά, δημοκρατία καθιερώθηκε μετά τις πολιτειακές μεταβολές που επέφεραν ο Εφιάλτης κι ο Περικλής.

 

Η  δημοκρατία τον 5ο αιώνα είναι μια νέα λέξη που περικλείει μέσα της όλη την κυριολεκτική της σημασία, είναι μια άμεση δημοκρατία και η εξουσία πραγματικά ασκείται από το λαό, τον δήμο της Αθήνας. Αξίζει να σημειωθεί, ότι το ιδανικό της δημοκρατίας διασώθηκε στις ψυχές των Ελλήνων ανά τους αιώνες και προβάλλεται ξανά τον 19ο αιώνα σε μια μοναρχική Ευρώπη μέσα απ’ τα επαναστατικά συντάγματα, που θεωρούνται τα δημοκρατικότερα της εποχής.

 

Μουσική:  Κάθε λαός στο πέρασμα της ιστορίας δημιούργησε τη μουσική του. Μουσική στην Ελλάδα όμως δεν σημαίνει μόνο ρυθμός, μελωδία, αρμονία κι  έκφραση. Περιλαμβάνει πέρα από το μέλος, τη γεωμετρία και τη φιλοσοφία και συνδυάζεται με άλλες τέχνες όπως η ποίηση και το δράμα. Η μουσική προστατεύεται από τις Μούσες και αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ελληνικής παιδείας.

 

Λογοτεχνία & Ιστοριογραφία: Αρχικά αναπτύχθηκε η ποίηση (επική, λυρική, ιαμβική, ελεγειακή, ερωτική, δραματική, μιμική), δηλαδή ο λόγος με ρυθμό. Ο πεζός λόγος καλλιεργήθηκε αργότερα με την ρητορική, την φιλοσοφία, την ιστορία. Η ποικιλία των θεμάτων είναι τέτοια που η λογοτεχνική δημιουργία έχει  διαχωριστεί σε 70 κατηγορίες. Όπως έχει ειπωθεί, δεν υπάρχει τίποτα στον αρχαίο ελληνικό λόγο που να μην διαφωτίζει το σύγχρονο πολιτισμό.

Θέατρο: Το δράμα γεννήθηκε σταδιακά μέσα από τις εκδηλώσεις της διονυσιακής λατρείας. Ο πρώτος που συνδύασε την μουσική και την όρχηση με το λόγο στη διδασκαλία του διθυράμβου ήταν ο Θέσπης. Το δράμα όμως διαμορφώθηκε και γνώρισε την ύψιστη μορφή τελειότητας μέσα απ’ τις καινοτομίες και τις δημιουργίες των τριών μεγάλων δραματουργών, του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη.  Η προσφορά τους δεν περιορίζεται μόνο στα περίφημα έργα που κληροδότησαν στην ανθρωπότητα, αλλά επεκτείνεται με τη συμβολή τους στην εξέλιξη της θεατρικής σκηνογραφίας.

Φιλοσοφία: Η φιλοσοφία ως αγάπη για την γνώση και αναζήτηση της αλήθειας για τον άνθρωπο και για τον κόσμο γύρω του, γεννήθηκε στις ελληνικές πόλεις της Ιωνίας και αναπτύχθηκε στην κυρίως Ελλάδα. Οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι ασχολήθηκαν με την εννοιολογία, την ονοματολογία, τα μαθηματικά, τη φυσική, την αστρονομία, την κοινωνιολογία, την παιδαγωγική, τη μεταφυσική και άλλους κλάδους της φιλοσοφίας που διασπάστηκαν αργότερα κι έγιναν ανεξάρτητες επιστήμες. Η σκέψη τους επηρέασε βαθιά την εξέλιξη της φιλοσοφίας.

 

Επτά Θαυμαστά Ελληνικά Δημιουργήματα:

 

Δίσκος της Φαιστού: Είναι ένας πήλινος δίσκος με ιερογλυφική γραφή που χρονολογείται από τον 17ο αιώνα π.Χ. Τα σύμβολα, που στο σύνολο τους είναι 242 και χωρίζονται σε 61 ομάδες, βρίσκονται και στις δύο όψεις του δίσκου.

Έχουν αποτυπωθεί σπειροειδώς από την περιφέρεια προς το κέντρο, το καθένα χωριστά με τη βοήθεια σφραγίδων κι έχουν μορφές ανθρώπινες, ζώων, εργαλείων, όπλων κ.α. Το αντικείμενο αυτό που αποτελεί το παλαιότερο δείγμα τυπογραφίας στον κόσμο, φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Ηρακλείου.

 

Κυκλαδικά Εδώλια:Τα κυκλαδικά εδώλια είναι αγαλματίδια της εποχής του 3000 π.Χ. που βρέθηκαν κυρίως σε τάφους, αλλά και οικισμούς. Εικάζεται ότι ο βασικός τους ρόλους ήταν να συντροφεύουν τους νεκρούς. Ήταν κατασκευασμένα από μάρμαρο Πάρου και το ύψος τους ποίκιλε από μερικά εκατοστά ως και 1,52 μ. Οι μορφές ήταν γυναικείες κι ανδρικές, όρθιες είτε καθισμένες.

Κυκλαδικά εδώλια μπορεί να θαυμάσει ο επισκέπτης στα μουσεία των νησιών των Κυκλάδων καθώς και στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα.

 

Γλυπτή Διακόσμηση του Παρθενώνα: Η γλυπτή διακόσμηση του Παρθενώνα, έργο του Φειδία και των μαθητών του αποτελεί ένα από τα αντιπροσωπευτικότερα δείγματα της κλασικής πλαστικής του 5ου αιώνα. Διακρίνεται για την έμφαση στην λεπτομέρεια των μορφών, που η πλαστική επεξεργασία τους έχει οδηγήσει στην τελειότητα. Τα γλυπτά είναι σμιλευμένα σε μάρμαρο Πεντέλης κι απεικονίζουν παραστάσεις από την ελληνική μυθολογία καθώς και την μυθολογία και την ζωή της Αθήνας. Σήμερα βρίσκονται στο Λονδίνο.

 

Νίκη της Σαμοθράκης: Πρόκειται για ένα από τα διασημότερα και τα πιο μεγαλόπνοα έργα της ελληνιστικής πλαστικής. Απεικονίζει τη θεά Νίκη να στέκεται πάνω στην πρώρα πλοίου μ’ ανοιγμένα φτερά καθώς κινείται προς τα μπρος. Το έργο, που δυστυχώς σώζεται ακέφαλο, χρονολογείται στις αρχές του 2ου π.Χ. αιώνα. Σήμερα βρίσκεται στο Παρίσι, στο μουσείο του Λούβρου.

 

Αφροδίτη της Μήλου: Εξίσου γνωστό έργο της ελληνιστικής περιόδου είναι το άγαλμα της Αφροδίτης της Μήλου. Η θεά απεικονίζεται σε ήρεμη στάση και ημίγυμνη. Τα χέρια δεν σώζονται. Το άγαλμα που βρίσκεται στο μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι χρονολογείται γύρω στο 140 π.Χ.

 

Μηχανισμός των Αντικυθήρων: Θεωρείται ένα από τα εντυπωσιακότερα ευρήματα της αρχαιότητας. Βρέθηκε στα Αντικύθηρα στις αρχές του 20ου αιώνα και χρονολογείται από το 80 π.Χ. Αρχικά, χαρακτηρίστηκε ως αστρολάβος, δηλαδή όργανο παρατήρησης αστέρων και προσδιορισμού του ύψους τους στον ορίζοντα.

Προσεκτική μελέτη όμως απέδειξε ότι πρόκειται στην ουσία για αστρονομικό υπολογιστή, «μια μικρογραφία του πλανητικού συστήματος». Αποτελείται από 4 μεταλλικούς δίσκους και 30-40 μεταλλικά γρανάζια κατασκευασμένα ώστε να χωρούν σ’ ένα πολύ μικρό κουτί.

Οι δίσκοι χρησιμεύουν στον υπολογισμό των κινήσεων του ηλίου και της σελήνης, στον υπολογισμό του σεληνιακού μήνα και στον υπολογισμό των εκλείψεων της σελήνης. Παράλληλα, τα γρανάζια, τοποθετημένα ώστε να κινούνται ταυτόχρονα γύρω από αρκετούς άξονες, εξομοιώνουν την κίνηση των πλανητών.

Η πολυπλοκότητα του μηχανισμού, η ακρίβεια των υπολογισμών κι η μεγαλοφυΐα του τον καθιστούν μοναδικό για την εποχή του καθώς ανάλογης πολυπλοκότητας συσκευή δεν θα κατασκευαστεί παρά  τον 19ο αιώνα.

«Η ταφή του πρίγκιπα Οργκάθ», του Δ. Θεοτοκόπουλου (Ελ Γκρέκο): Το έργο αυτό ανήκει στην ώριμη περίοδο του καλλιτέχνη. Ολοκληρώθηκε το 1588 κατά τη διάρκεια της διαμονής του Γκρέκο στην Ισπανία και αποτελεί σημαντικό σταθμό της καλλιτεχνικής του δημιουργίας.

Ο πίνακας κινείται σε δύο επίπεδα, το επίπεδο της γης με την ταφή του πρίγκιπα Οργκάθ και το επίπεδο του ουρανού με την παράκληση της Παναγίας και του Ιωάννη του Βαπτιστή να γίνει δεχτή η ψυχή αυτού του μεγάλου φιλάνθρωπου στον ουρανό.

Το όραμα αυτό παρουσιάζεται μέσα από τα μάτια ενός μικρού παιδιού, του γιου του ίδιου του Γκρέκο, Χόρχε Μανουέλ, ενώ ανάμεσα στις μορφές υπάρχει και αυτοπροσωπογραφία του καλλιτέχνη. Στο έργο αυτό συνοψίζονται όλες οι επιρροές κι οι κατακτήσεις του Θεοτοκόπουλου, όπως η βυζαντινή σχηματοποίηση, η βενετσιάνικη χρωματοποίηση, τύποι μανιερισμού, ισπανική εκστατική διάθεση και χαρακτηριστικά ολλανδικής ομαδικής προσωπογραφίας. Βρίσκεται στην εκκλησία του Σ. Τομέ στην Ισπανία.

 

Leave a Response

Your email address will not be published. Required fields are marked *